Obywatelstwo polskie będzie trudniej uzyskać: co proponuje MSWiA i czy składać wniosek już teraz

„Mam już pobyt stały. Kiedy mogę złożyć wniosek o obywatelstwo — i czy zasady nie zmienią się, zanim zbiorę dokumenty?” To pytanie ma teraz oficjalne podstawy: 27 października 2026 roku rząd wpisał do wykazu prac legislacyjnych projekt, który wyraźnie zaostrza warunki uzyskania polskiego obywatelstwa.

Wyjaśniamy, co dokładnie proponuje MSWiA, jakie zasady obowiązują teraz i co warto zrobić, jeśli już spełniasz warunki.

Co się stało

Projekt ustawy o zmianie ustawy o obywatelstwie polskim (numer UD491) przygotowuje MSWiA. Rząd planuje przyjąć go w IV kwartale 2026 roku. Potem projekt musi jeszcze przejść przez Sejm, Senat i trafić do podpisu Prezydenta.

Ważne: to na razie tylko plan. Dziś obowiązują obecne przepisy i żadne z nowych wymagań jeszcze nie działa.

Co ma się zmienić

W przypadku uznania za obywatela polskiego przez wojewodę projekt przewiduje:

• dłuższy minimalny okres legalnego zamieszkiwania w Polsce — ile dokładnie lat, wykaz prac nie podaje;
• język polski na poziomie B2 zamiast obecnego B1;
• egzamin z wiedzy o Polsce („test obywatelski”) i deklarację wierności Rzeczypospolitej Polskiej;
• centrum życiowe w Polsce i polską rezydencję podatkową;
• minimalny dochód, a także tytuł prawny do lokalu i źródła utrzymania — dla wszystkich grup cudzoziemców;
• nowe obowiązkowe przesłanki odmowy: prawomocny wyrok, mandaty i grzywny w określonym czasie przed złożeniem wniosku, nieprawdziwe dane lub fałszywe dokumenty.

Dodatkowo projekt pozwoli uchylić decyzję o obywatelstwie w każdym czasie, jeśli okaże się, że ktoś złożył fałszywe dokumenty lub nieprawdziwe zeznania — w sprawie o obywatelstwo, legalizację pobytu albo Kartę Polaka.

Uproszczona ścieżka przywrócenia obywatelstwa ma zostać wygaszona: wniosek w tym trybie będzie można złożyć do 31 grudnia 2030 roku.

Co obowiązuje teraz

Dziś możesz złożyć wniosek o uznanie za obywatela polskiego u wojewody m.in. wtedy, gdy:

• co najmniej 3 lata nieprzerwanie mieszkasz w Polsce na podstawie pobytu stałego, pobytu rezydenta długoterminowego UE lub prawa stałego pobytu i masz stabilny dochód oraz mieszkanie;
• co najmniej 2 lata mieszkasz na takiej podstawie i od co najmniej 3 lat jesteś w związku małżeńskim z obywatelem lub obywatelką Polski;
• co najmniej 10 lat nieprzerwanie i legalnie mieszkasz w Polsce, masz pobyt stały (albo rezydenta UE lub prawo stałego pobytu), dochód i mieszkanie.

Potrzebne jest też urzędowe potwierdzenie znajomości polskiego na poziomie B1. Opłata skarbowa — 1000 zł. Wojewoda ma wydać decyzję w ciągu 6 miesięcy (w trudnych sprawach termin się przedłuża). Od odmowy przysługuje odwołanie do MSWiA w ciągu 14 dni.

Zwróć uwagę: karta pobytu czasowego, CUKR czy status UKR same w sobie nie dają prawa do obywatelstwa przez wojewodę. Najpierw potrzebny jest pobyt stały lub rezydent długoterminowy UE.

Czy wnioski złożone teraz zdążą

Szczera odpowiedź: na razie nie wiadomo. Co stanie się z wnioskami, które będą rozpatrywane w dniu wejścia ustawy w życie, rozstrzygną przepisy przejściowe, a tekst projektu nie został jeszcze opublikowany. Nie ufaj więc nikomu, kto już teraz „gwarantuje” rozpatrzenie na starych zasadach.

Jedno jest jasne: dopóki ustawa się nie zmieni, wnioski przyjmuje się i rozpatruje na obecnych warunkach. Jeśli już je spełniasz, nie ma sensu odkładać złożenia wniosku.

Co zrobić już teraz

1. Policz swój okres. Sprawdź datę uzyskania pobytu stałego lub rezydenta UE i czy nie było przerw w legalnym pobycie.
2. Zadbaj o certyfikat B1. Państwowe egzaminy z polskiego odbywają się tylko w określonych terminach, harmonogram jest na certyfikatpolski.pl. Jeśli do B2 brakuje Ci niewiele, ucz się dalej: przyda się, jeśli nowe zasady zostaną przyjęte.
3. Przygotuj dokumenty o dochodzie i mieszkaniu. Umowa najmu lub dokument własności, potwierdzenie dochodu z pracy albo JDG.
4. Zamknij mandaty i zaległości. Projekt przewiduje uwzględnianie nawet mandatów, więc nie zostawiaj niezapłaconych kar.

Wskazówka: sprawdzaj każdy dokument, który składasz. Według projektu nieprawdziwe dane będą podstawą do odebrania obywatelstwa nawet po latach.

Jak pomoże LegalX

• Obywatelstwo przez wojewodę — 2500 zł: liczymy lata, sprawdzamy podstawę, przygotowujemy i składamy pełny komplet, odpowiadamy na wezwania i prowadzimy sprawę do decyzji;
• Obywatelstwo nadane przez Prezydenta — 1500 zł: gdy warunki dla wojewody nie są spełnione w pełni;
• Szczegółowa analiza Twojej sytuacji — 300 zł: zaliczamy je na poczet usługi, jeśli ją zamówisz.

Pierwsza konsultacja z menedżerem jest bezpłatna. Napisz, na jakiej podstawie i od ilu lat mieszkasz w Polsce — podpowiemy, czy możesz złożyć wniosek już teraz.